Ndërhyrja e shtetit ne marrëdhëniet kontraktore private gjatë gjendjes së fatkeqësisë natyrore për shkak të COVID-19

Ndarja kryesore e së drejtës, e cila vazhdon edhe sot të jetë evidente është ndarja në të drejtën publike (ius publicum) dhe të drejtën private (ius privatum). Kjo ndarje ka një origjinë të hershme, që në Romën e lashtë, ku juristi i shquar Ulpianus dhe përkufizimin: “E drejta publike është ajo që i përket shtetit, kurse e drejta private është në dobi të individit”[1]

Marrëdhëniet private midis individëve rregullohen nga e drejta private, e cila përbëhet nga një tërësi normash juridike që rregullojnë veprimet juridike. Që një veprim juridik të jete i vlefshëm duhet të repsektohet forma dhe kushtet e përcaktuara në aktet ligjore dhe nënligjore.  

Duke qenë se marrëdhënia juridike private krijohet midis personave fizik ose juridik, shteti nuk mund të ndërhyjë në këtë marrëdhënie, të krjojë kushte të reja, të ndyshojë apo të shuajë kushtet dhe rrethanat e një veprimi juridik, i cili është krijuar në përputhje me ligjin.

Në datën 24.03.2020, u shpall gjendja e fatkeqësisë natyrore me Aktin Normativ të Këshillit të Ministrave nr. 243, datë 24.03.2020 “Për shpalljen e gjendjes së fatkeqëssë natyrore”.  Afati i gjendjes së fatkeqësisë natyrore u zgjat deri më datë 23.06.2020. Shpallja e gjendjes së fatkeqësisë natyrore për shkak të COVID 19, u pasuar dhe me ndërmmarjen e një sërë aktesh ligjore dhe nënligjore për përballimin e situatës dhe minimizimin e pasojave. Për të mbrojtur interesin publik dhe jetën/shëndetin e qytetarëve u kufizuan disa të drejta dhe liri të individit, si e drejta për të lëvizur, për të punuar etj.

Kufizimi i të drejtave dhe lirive të njeriut është bazuar në nenin 175 pika 2 e Kushtetutës, në të cilin parashikohet se: Gjatë gjendjes së fatkeqësisë natyrore mund të kufizohen të drejtat dhe liritë e parashikuara nga nenet: 37, 38, 41 paragrafi 4, 49, 51”.

Me qëllim përballimin e efekteve të gjendjes së epidemisë të shkaktuar nga COVID 19, Këshilli i Ministrave, miratoi Aktin normativ nr. 12, datë 2.4.2020 “Për dia shtesa në Aktin Normativ nr.3, datë 15.3.2020, “Për marrjen e masave të veçanta administrative gjatë kohëzgjatjes së periudhës së infeksionit të shkaktuar nga COVID-19[2]

Sipas aktit normativ nr. 12, datë 2.4.2020, është parashikuar që pezullohet detyrimi për pagimin e qirasë për individët, studentët, personat fizik ose juridik, që përmbushin kushtet e mëposhtme:

  • Individëve, i pezullohet detyrimi për të paguar qiranë për muajin Prill, Maj, kur:
    • Kanë një kontratë për banesë, përpara shpalljes së gjendjes së epidemisë;
    • Kanë një kontratë pune, e cila është pezulluar apo zgjidhur si pasojë e gjendjes së shkaktuar nga COVID -19.
  • Studentëve, i pezullohet detyrimi për të paguar qiranë për muajin Prill, Maj, kur:
    • Kanë kontratë qiraje për banesë apo çdo dokument tjetër që vërteton marrëdhënien kontraktore qiradhënës– qiramarrës, përpara shpalljes së gjendjes së epidemies;
  • Personave fizik dhe juridik, i pezullohet detyrimi për të paguar qiranë për muajin Prill, Maj, kur:
    • Kanë të ardhura deri në 14milion në vit;
    • Kanë kontrata noteriale qiraje përpara epidemies;
    • Kanë pezulluar aktivitetin si pasojë e gjendjes së shkaktuar nga COVID–19.

Sipas aktit normativ, detyrimi i parapambetur i këtyre dy muajve do të paguhet nga qiramarrësi në mënyrë proporcionale dhe të dakordësuar me qiradhënësin, pas datës 31 Maji 2020.

Gjithashtu në aktin normativ është parashikuar dënimi me gjobë për qiradhënësin, i cili nuk zbaton detyrimet e parashikuar në aktin normative, në masën e pesëfishit të qirasë mujore përkatëse.

Pyetja që ngrihet është: A mundet shteti të ndërhyjë në një marrëdhënie juridike private për shkak të gjendjes së fatkeqësisë natyrore?

Kontrata është një veprim juridik me anë të të cilit një ose disa palë krijojnë, ndryshojnë ose shuajnë një marrëdhënie juridike. Në Kodin Civil të Republikës së Shqipërisë, janë parashikuar shprehimisht një sërë kontratash, që në doktrinën e të drejtës së detyrimeve njihen si kontrata tip ose të emërtuara, siç është dhe kontrata e qirasë.

Kontrata e qirasë përkufizohet nga neni 801 i Kodit Civil, si vijon: “kontrata që lidhet ndërmjet dy palëve, sipas së cilës njëra palë detyrohet t’i japë palës tjetër një send të caktuar, në gëzim të përkohshëm kundrejt një shperblimi të caktuar”.

Parimi më i rëndësishëm, mbi të cilin ngrihet marrëdhënia juridike e detyrimeve, veçanërisht në marrëdhëniet kontraktore është ai i lirisë kontraktore. Marrëdhënie juridiko-private ka në thelb, që vetë palët të rregullojnë qartësisht të drejtat dhe detyrimet midis tyre dhe ndërhyrja e shtetit në këtë marrëdhënie ka krijuar debat të gjerë publik.

Ky parim parashikohet konkretisht në nenin 660 të Kodit Civil: “palët në kontratë përcaktojnë lirisht përmbajtjen e saj, brenda kufijve të vendosura nga legjislacioni në fuqi”.

Në Kodin Civil është rregulluar situata midis palëve, në rastin kur njëra nga palët është në pamundësi për të ekzekutuar detyrimin, konkretisht në nenin 488 parashikohet se: “Kur në një  kontratë  me detyrime  të  dyanshme,  ekzekutimi  i detyrimit të një pale është bërë i pamundur pa fajin e asnjërës palë, secila prej tyre nuk ka të drejtë të kërkojë nga tjetra ekzekutimin e detyrimit ose shpërblimin e dëmit, përveç kur në ligj ose në kontratë është  parashikuar  ndryshe.  Secila  nga  palët  ka  të  drejtë  të  kërkojë nga  pala  tjetër  që  t’i  kthejë  atë  që  është  dhënë  për  ekzekutimin  e detyrimit”.

Neni 479 parashikohet se: “Çdo marrëveshje që përjashton ose kufizon palët nga përgjegjësia për mosekzekutimin e detyrimeve është e pavlefshme”.

Kur një ngjarje që përbën fatkeqësi natyrore, e pengon njërën nga palët të përmbush detyrimin e saj, duhet të analizojmë se cili nga palët do të përballojë “riskun” e kësaj gjendjeje të shkaktuar pa fajin e asnjërit. Në parim risku bie mbi debitorin (res perit debitori)[3]. Të dyja palët çlirohen nga detyrimi dhe kontrata e tyre zgjidhet ligjërisht. Asnje palë nuk mund të dënohet me shpërblim dëmi dhe interesa, meqënëse asnjëri nuk ka bërë faj. Nëse pamundësia e përmbushjes për shkak të forcave madhore nuk është e përhershme, kontrata nuk zgjidhet dhe përmbushja e saj vetëm sa pezullohet. Në këtë rast[4]:

  • Debitori, i cili nuk mund të përmbushë detyrimin për momentin, nuk çlirohet nga ky detyrim, sapo pengesa të jetë larguar, ai duhet të përmbushë detyrimin.
  • Kreditori, nga ana e tij, nuk është i detyruar të përmbushë detyrimin për sa kohë që debitori nuk përmbush të tijin.

Sa më sipër ndërhyrja e shtetit me aktin normativ, duke pezulluar detyrimin e qiramarrësit për të paguar qiranë, ndonëse duket si i domosdoshëm në këtë situatë, siç është gjendja e epidemisë së shkaktuar nga COVID -19, nuk është proporcionale, nuk është i bazuar në Kushtetutë dhe në Kodin Civil.

Në këtë situatë vetë palët e marrëdhënies kontraktore të qirasë, qiradhënësi dhe qiramarrësi kanë mjetet ligjore të parashikuar nga Kodi Civil për mos pagimin e detyrimit, pasi mos pagimi i detyrimit nuk rrjedh për faj të tyre.

Shteti si rregullator i gjithë sistemit, nuk përjashtohet nga mundësia të ndërhyjë dhe të minimizojë pasojat dhe efektet që mund të sjellë gjendja e fatkeqësisë natyrore, por në këtë rast duhet të parashikojë mbështetje për të dyja palët dhe jo vetëm për njërën pale, pasi mund të ketë qiradhënës që kanë si mjet jetese vetëm qiranë që marrin nga një banesë etj. Mbështetja e njërës palë, duke cënuar të drejtat pasurore të palës tjetër dhe mos parashikimi i asnjë mase për mbështjen e palës qiradhënëse , sjell diskriminim, trajtim të pabarbartë në kushte të njëjta dhe ndërhyrje të padrejtë në marrdhënien juridike private.

Punoi:

Av. Xh.Terihati & Av. A.Kurti


[1] Shih Latifi.J, “E drejta Civile” (pjesa e përgjithshme), Grafon 2005, referuar dhe te Mandro.A, “E drejta romake”, shtëpia botësuese “Afërdita”, 1999

[2]Akti është botuar në Fletoren Zyrtare nr. 57, datë 2.4.2020

[3] Shih Gerard Legier, “E drejta civile, detyrimet” shtëpia Botuese Papirus, botimi 19-2008, fq.122

[4] Po aty, fq. 124

Mbrojtja e shëndetit dhe siguria në punë gjatë kohës së epidemisë të COVID -19

Mbrojtja e jetës dhe shëndetit të punëmarrësve gjatë kohës së kryerjes së punës është një nga të drejtat, që i është dhënë një mbrojtje të veçantë në aktet ligjore ndërkombëtare, si dhe nga legjislacioni i brendshëm. Kuadri ligjor aktual ka parashikuar një tërësi dispozitash që vendosin përpara detyrimit punëdhënësin për të marrë të gjitha masat për të garantuar dhe mbrojtur shëndetin dhe jetën e punëmarrësve në ambjentin e punës dhe detyrimin e këtyre të fundit për ti respektuar këto masa.[1]

Shpallja e gjendjes së fatkeqësisë natyrore me Aktin Normativ të Këshillit të Ministrave nr. 243, datë 24.03.2020 “Për shpalljen e gjendjes së fatkeqëssë natyrore” dhe zgjatja e afatit të gjendjes së fatkeqësisë deri më datë 23.06.2020, ka sjellë ndër të tjera detyrimin e punëdhënësve dhe punëmarrësve për të respektuar “protokollin e sigurisë”, i cili parashikon marrjen e një një sërë masash shtesë higjeno-sanitare dhe distancimin social me qëllim parandalimin e përhapjes së virusit COVID-19.

Marrja e masave shtesë nga ana e punëdhënësit ka një qëllim shumë të madh, pasi këto masa nuk do të mbrojnë vetëm shëndetin dhe jetën e punëmarrësve, por edhe të qytetarëve të tjerë, duke mbrojtur në këtë mënyrë jo vetëm të drejtat dhe interesin privat të punëmarrësit, por edhe sigurinë dhe interesin publik. Për këtë arsye është shumë e domosdoshme që punëdhënësit, punëmarrësit të zbatojnë në mënurë rigoroze masat higjeno-sanitare, distancimin social me qëllim parandalimin e përhapjes së COVID-19.

Protokollet e sigurisë që duhet të zbatohen nga punëdhënësit janë parashikuar në Urdhrin nr.266, datë 21.04.2020 për “Miratimin e protokolleve të posaçme për plotësimin e masave higjeno-sanitare, distancimit social dhe masave specifike, për parandalimin e përhapjes së infeksionit të shkaktuar nga COVID-19”. 

Sipas urdhrit, masat do të jenë të individualizuara sipas llojit të aktivitetit që kryejnë subjektet tregtare, duke i ndarë në kategori:

  • Me risk të ulët;
  • Me risk të mesëm;
  • Me risk të lartë.

Me qëllim reduktimin e transmetimit të COVID-19 midis punonjësve, sigurimin e një ambjenti të shëndetshëm në punë dhe për të siguruar vijëmësinë normale të aktivitetit të bisnesit, Ministria e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale më datë 10.04.2020, ka miratuar Udhëzuesin “Për rekomandime të përgjithshme ndaj subjekteve të biznesit që lejohen të zhvillojnë aktivitetin në kushtet e lehtësimit të masave të marra për kufizimin e përhapjes së COVID-19”

A. Masat që duhet të merren nga punëdhënësit janë:

  1. Masa detyruese për sigurimin e mjeteve të higjenës dhe riorganizimin e ambientit për respektimin e distancimit social, të cilat përfshijnë:
  • Sigurimi i vazhdueshëm i elementëve të higjenës, ku përfshihen sapun i duarve, dezinfektantët, të cilët duhet të përmbajnë të paktën 60% alkool, letër të pastrimit të duarve ose peshqir me një përdorim, letra dhe dezinfektantë për pastrimin e sipërfaqeve dhe sigurimin e koshave të mbyllur për eleminimin e mbetjeve;
  • Sigurimi i vazhdueshëm i mjeteve mbrojtëse personale si maska (maskat mund të jenë dhe prej cope dhe të ndërrohen çdo ditë) dhe doreza, me qëllim krijimin e një barrier fizike për minimizimin e transmetimit të infeksionit COVID-19;
  • Mos lejimi i punëmarrësve për përdorimin e mjeteve të njëri-tjetrit dhe postet e ndërsjellta të punës.
  • Pastrimin e vazhdueshëm të sipërfaqeve dhe elementëve të tjerë të vendit të punës si psh. si stacionet e punës, tastierat, telefonat, parmakët dhe dorezat.
  • Hartimi i politikave të brendshme për krijimin e mundësisë së kryerjes së punës nga shtëpia ose orë flexibile, të cilat lejojnë rritjen e distancës midis punonjësve, duke respektuar distancën 2 m. Kur kapaciteti i punonjësve nuk mundëson respektimin e distancës prej 2 m bizneset duhet të riorganizojnë punën në turne.
  • Zbatimin e opsioneve fleksibël të takimit dhe të udhëtimit;
  • Rritja e nivelit të ventilimit;
  • Rritja e përqindjes së ajrit në natyrë që qarkullon në sistem;
  • Bizneset që kanë më shumë se 5 persona rekomandohet të vendosin kamera të survejancës për të vëzhguar nëse masat e përcaktuara të higjenës dhe kujdesit zbatohen me saktësi[2]

2. Masa për informimin dhe inkurajimin/nxitjen e punëmarrësve për respektimin e masave:

  • Vendosja e posterave që inkurajojnë higjenën e duarve në hyrje të vendit të punës dhe në zona të tjera të vendit të punës ku janë të dukshme;
  • Vendosja e elementëve të distancimit fizik me shenja vizuale të dukshme në sipërfaqen e dyshemesë;
  • Afishimi i rregullores mbi tërësinë e masave të minimizimit të transmetimit të COVID-19 në një vend të dukshëm;
  • Rekomandimi që të mos përdoren shtrengimet e duarve dhe përqafimet midis punonjësve dhe inkurajimi i përdorimit të metodave të tjera jokontaktuese të përshëndetjes;
  • Nxitja e punëmarrësve për të larë duart ose përdorimin e dezinfektantëve, respektimi i praktikave të etikës respiratore, kollitje e teshtitje duke përdorur vënien e gropëz së brrylit përpara gojës dhe hundës.
  • Nxitja e zbatimit të vendeve të punës fleksibël, orëve fleksibël të punës, respektimi i hapësirës fizike në vendin e punës;
  • Këshillimi i punëmarrësve që të mos përdorin telefonat, tavolinat, zyrat ose mjetet dhe pajisjet e punëtorëve të tjerë.

3. Detyrimi i punëmarrësve për të respektuar masat

  • Respektimi i masave të distancimit social sipas planit të biznesit;
  • Zbatimi i masave higjeno-sanitare, larja e duarve, përdorimi i dezinfektantit, vendosja e maskës dhe dorezave;
  • Deklarimi te punedhënësi nëse ka patur kontakt me persona të tjerë që rezultojnë me Covid-19;
  •  Nëse punonjësi ka patur kontakt të ngushtë me një person pozitiv me Covid-19 duhet të qëndrojë në vetëkarantinim dhe të njoftojë menjëherë mjekun e biznesit dhe administratorin;
  • Punonjësi që shfaq shenja klinkie duhet të qëndrojë në shtëpi, të vetëizolohet dhe të monitorojë shenjat klinike.
  • Për çdo shqetësim duhet të njoftojë numrin 127 dhe mjekun e familjes, si dhe mjekun e shoqërisë dhe punëdhënësin.

4. Detyimet e punëdhënësit nëse njëri nga punëmarrësit shfaq shenja klinike:

  • Largimin e punonjësit nga puna për të qëndruar në shtëpi;
  • Njoftimi brenda 24 orëve te Njësia Vendore e Kujdesit Shëndetësor (NJVKSH);
  • Nëse ka një rast të dyshuar me Covid 19 nga mjeku i shoqërisë duhet ë njoftojë menjëherë NJVKSH dhe ISHPSHS.
  • Çdo biznes duhet të ketë një mjedis të caktuar për të izoluar një punonjës, i cili mund të shfaq shenja klinike të sëmundjes dhe më pas lajmërohet 127 dhe NJVKSH.

B. Monitorimi i zbatimit të masave për parandalimin e përhapjes së COVID- 19

Institucioni kompetent, i cili ka për detyrë monitorimin e respektimit të masave nga punëdhënësit është Inspektoriati Shtetëror i Punës dhe Shërbimit Social (ISHPSHS).

Në Kodin e Punës dhe në ligjin nr. 9634, datë 20.10.2006 “Për Inspektimin e Punës dhe Inspektoratin Shtetëror të Punës”, i ndryshuar është parashikuar që ISHPSHS është institucioni kompetente për monitorimin, verifikimin e respektimit të dispozitave të Kodit të Punës nga punëdhënësi, në mënyrë specifike rregullat dhe kushtet e sigurisë dhe mbrojtjes në punë.

Mos zbatimi i këtyre kushteve dhe rregullave sjellë si pasojë marrjen e masave administrative ndaj punëdhësnit, të cilat konsitojnë në:

  • Paralajmërim;
  • Gjobë[3];
  • Pezullim të aktivitetit.

Krahas këtyre masave të përcaktuara në ligjin e sipërcituar, me miratimin e një sërë akteve ligjore gjatë periudhës së fatkeqësisë natyrore, me qëllim parandalimin e përhapjes së COVID-19, janë parashikuar institucione të tjera monitoruese dhe  masa të reja administrative dhe penale ndaj subjekteve që shkelin rregullat dhe masat e marra gjatë periudhës së pandemisë.

Konkretisht në nenin 4 të Aktit Normativ nr.3, datë 15.03.2020 “Për marrjen  e masave të veçanta administrative gjatë kohëzgjatjes së periudhës së infeksionit të shkaktuar nga COVID-19 parashikohet: “1. Të drejtën e dhënies së masave administrative, sipas përcaktimeve të nenit 3, të këtij akti normativ, e ka organi kompetent sipas fushës së përgjegjësisë dhe, në çdo rast, nga Policia e Shtetit”.

Sipas kësaj dispozite, përveç ISHPSHS një tjetër institucion, i cili ka të drejtën e monitorimit për zbatimin e masave për parandalimin e përhapjes së COVID-19 dhe marrjes së masave administrative  është dhe Policia e Shtetit.

Në Aktin Normativ nr.3, datë 15.03.2020 “Për marrjen  e masave të veçanta administrative gjatë kohëzgjatjes së periudhës së infeksionit të shkaktuar nga COVID-19”, i ndryshuar, në nenin 3 janë parashikuar masat administrative që do merren ndaj subjekteve që nuk respektojnë rregullat dhe masat për parandalimin e COVID-19, konkretisht në pikën 8 të këtij neni është parashikuar:

8. Subjektet dhe individët, publikë apo privatë, të cilët, në kundërshtim me urdhrat e autoriteteve kompetente, lejojnë zhvillimin e aktiviteteve sportive, sociale, kulturore, ekskursionet mësimore të organizuara nga institucionet arsimore, publike dhe private, brenda dhe jashtë vendit, dënohen me gjobë në masën 1 000 000 (një milion) lekë dhe në rast pësëritjeje iu shtohet edhe mbyllja e aktivitetit për një periudhë 6-mujore. Etj.

Krahas masave administrative, subjektet/punëdhënësit që nuk respektojnë masat për parandalimin e përhapjes së COVID-19 dhe protokollet e sigurisë së miratuara nga Ministria e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale kanë dhe përgjegjësi penale.

Në Kodin Penal, i cili u ndryshua me ligjin nr.35/2020 “Për disa shtesa dhe ndryshime në ligjin nr.7895, datë 27.01.1995 “Kodi Penal i Republikës së Shqipërisë” i ndryshuar, janë shtuar dy vepra penale[4].

Konkretisht në nenin 242/a parashikohet se: “Moszbatimi ose kryerja e veprimeve në kundërshtim me aktet ligjore apo nënligjore të nxjerra nga organet shtetërore, në funksion të gjendjes së epidemisë apo të zbatimit të masave të jashtëzakonshme, nga personi, ndaj të cilit është dhënë më parë masë administrative, përbën kundravajtje penale dhe dënohet me gjobë ose me burgim deri në gjashtë muaj. Po kjo vepër, kur është kryer në ushtrim të aktivitetit tregtar, duke vendosur në rrezik shëndetin e njerëzve, dënohet me gjobë ose me burgim deri në dy vjet. Sa më sipër, mos zbatimi i protokolleve të sigurisë dhe mos marrja e masave higjeno-sanitare, për distancimin social sipas urdhrave dhe udhëzimit të MSHMS, mund të vërë në rrezik jo vetëm shëndetin e punëmarrësve dhe qytetarëve të tjerë, por ngarkon subjektin me përgjegjësi administrative dhe penale


[1] Shiko neni 39 e vijues të Kodit të Punës, Ligji nr. 10237, datë 18.02.2010, “Për sigurinë dhe shëndetin në punë”, i ndryshuar etj.

[2] Subjektet duhet të tregojnë kujdes në lidhje me zbatimin e kësaj mase, me qëllim qëtë mos cënohet e drejta e privatësisë së punëmarrësit, si dhe duhet të zbatojnë detyrimet që rrjedhin nga ligji nr. 9887, datë 10.03.2008 “Për mbrojtjen e të dhënave personale”, Udhëzimi nr. 3 , datë 05.03.2010 “ Për përpunimin etë dhënave me sistemin e video survejimit në ndërtesa dhe mjedise të tjera” i Komisionerit për të Drejtën e Informimit dhe Mbrojtjen e të Dhënave Personale.

[3] Në nenin 33 të ligjit nr. 9634, datë 20.10.2006 “Për Inspektimin e Punës dhe Inspektoratin Shtetëror të Punës”, i ndryshuar, parashikohet se: “1. Për rastet e shkeljes së legjislacionit të punës, inspektori i punës vendos gjobë si më poshtë: a)  për shkelje të dispozitave të Kodit të Punës të Republikës së Shqipërisë, inspektori i punës vendos gjobë në masën e përcaktuar në pikat 1, 2, 3 e 5 të nenit 202 të Kodit të Punës[3]; b)  për shkelje të dispozitave të legjislacionit të punës, përjashtuar ato të parashikuara në shkronjën “a”, të pikës 1, të këtij neni, inspektori i punës vendos gjobë nga 10 deri në 50-fishin e pagës minimale, sipas parimit të proporcionalitetit, në përputhje me ligjin për inspektimin.” c)  në rastet e mosnjoftimit brenda 24 orëve të aksidenteve në punë, me pasojë vdekjen, apo të aksidenteve të rënda, inspektori i punës vendos gjobë në masën 100 000 ( njëqind mijë) lekë. 2. Për shkelje të përsëritura të parashikuara në nenin 35, të këtij ligji nga punëdhënësi, të konstatuara më parë nga inspektori i punës, ky i fundit vendos gjobë sa dyfishi i vlerës maksimale të parashikuar për atë lloj shkeljeje. 3. Kur inspektori i punës kundërshtohet apo pengohet në kryerjen e detyrës, subjekti sanksionohet në masën nga 10 000 deri në 100 000 (njëqind mijë) lekë, në përputhje me ligjin për inspektimin”. 4. Inspektori i punës, në caktimin e masës së gjobës ka parasysh përsëritjen e shkeljes, kohëzgjatjen e saj, shkallën e dëmit dhe numrin e të punësuarve të prekur nga kjo shkelje.  5. Gjoba është dënim kryesor.”

[4] Ndryshimet e Kodit Penal hyjn në fuqi më datë 8 Maj 2020